Pages

Được tạo bởi Blogger.

Thứ Tư, 31 tháng 8, 2016

'Vòng tròn lửa' rực sáng trên bầu trời ngày mai

Những người yêu thiên văn ở khu vực Trung Phi, đảo Madagascar và nam Ấn Độ Dương sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng "vòng tròn lửa" xuất hiện trên bầu trời ngày mai do nhật thực hình khuyên tạo ra.

vong-tron-lua-ruc-sang-tren-bau-troi-ngay-mai
"Vòng tròn lửa" của nhật thực hình khuyên sẽ chiếu sáng bầu trời châu Phi ngày mai. Ảnh: Donald Chan.
Theo Science Alert, hiện tượng nhật thực hình khuyên sẽ diễn ra từ 9:08 giờ địa phương (tức 13 giờ chiều theo giờ Việt Nam) ngày mai và có thể quan sát rõ từ Trung Phi, đảo Madagascar và nam Ấn Độ Dương. Việt Nam không nằm trong khu vực theo dõi được hiện tượng này.
Nhật thực xảy ra trong kỳ trăng non, khi Mặt Trăng chuyển động giữa Trái Đất và Mặt Trời, đồng thời phần khuất của Mặt Trăng quay về phía Trái Đất. Trong trường hợp nhật thực toàn phần, quỹ đạo chuyển động của Mặt Trăng ở ngay phía trước Mặt Trời và chắn hết mọi ánh sáng phát ra từ Mặt Trời, chỉ chừa lại quầng sáng mờ của vành nhật hoa.
Ở trường hợp nhật thực hình khuyên, Mặt Trăng vẫn đi qua trước Mặt Trời. Do quỹ đạo hình elip, Trái Đất nằm ở điểm rất gần Mặt Trời trong khi Mặt Trăng ở điểm xa Trái Đất. Mặt Trăng và Mặt Trời có dạng hai hình tròn đồng tâm nhưng Mặt Trăng nhỏ hơn nhiều và không thể che kín Mặt Trời khi nhìn từ Trái Đất. Kết quả là "vòng tròn lửa" lớn rực sáng trên bầu trời.
Nhật thực hình khuyên ngày mai sẽ kéo dài trong khoảng 10 phút. Lần tiếp theo hiện tượng này diễn ra là vào ngày 26/2/2017. Các chuyên gia khuyến cáo người quan sát nên đeo kính bảo vệ mắt bởi dù Mặt Trăng che gần hết ánh sáng Mặt Trời, bức xạ phát ra vẫn đủ mạnh để đốt cháy võng mạc.

Cả đàn bò 19 con bị tia sét giật chết cùng lúc

Đàn bò 19 con ở Texas, Mỹ là đàn gia súc thứ ba trên thế giới bị sét đánh chết đồng loạt chỉ trong vòng một tuần.

ca-dan-bo-19-con-bi-tia-set-giat-chet-cung-luc
Đàn bò chết do sét đánh ở Texas. Ảnh: Victor Benson.
Theo Telegraph, đàn bò bị sét đánh khi đang trú trong chuồng tối hôm 28/8. "Một tia sét bất ngờ giáng xuống và những con bò đổ nhào. Chớp nhoáng lên khắp mọi nơi, nhưng chỉ một tia sét đủ khiến cả đàn bò chết hết", nhân chứng Victor Benson kể lại.
Vụ việc xảy ra chỉ một ngày sau khi hơn 323 con tuần lộc hoang dã ở tỉnh Hardangervidda, Na Uy, chết la liệt do sét đánh trong cơn giông bão. Kjartan Knutsen, phát ngôn viên của Cơ quan Môi trường Na Uy, nhận định tuần lộc có xu hướng co cụm lại gần nhau trong thời tiết xấu. Điều này có thể giúp lý giải tại sao số lượng tuần lộc chết cùng lúc do sét đánh lại lớn đến vậy.
Hôm 25/8, 38 con cừu cũng chết vì sét giật trong cơn bão ở Ấn Độ, gây thiệt hại nặng nề cho người dân làng Kammalam Poondy.

Chủ Nhật, 24 tháng 7, 2016

Máy dò 9,2 triệu USD tìm kiếm vật chất tối thất bại

Vật chất tối ngày càng trở nên khó nhận biết hơn khi các nhà khoa học thừa nhận máy dò LUX trị hàng triệu đô la thất bại trong việc tìm kiếm nó.

may-do-9-2-trieu-usd-tim-kiem-vat-chat-toi-that-bai
Thí nghiệm LUX ở South Dakota, Mỹ. Ảnh: Telegraph.
Theo Telegraph, khoảng 80% khối lượng vũ trụ được tạo thành từ loại vật chất không thể quan sát trực tiếp, gọi là vật chất tối. Giới khoa học cho rằng, vũ trụ tồn tại vật chất tối vì lực hấp dẫn của nó ảnh hưởng đến sự quay của các thiên hà và bẻ cong ánh sáng.
Vật chất tối đóng vai trò liên kết và định hình vũ trụ. Nó không phát xạ và không hấp thụ ánh sáng nên không thể quan sát bằng các dụng cụ và kính thiên văn thông thường.
Để tìm kiếm vật chất tối, một nhóm nghiên cứu bao gồm các nhà khoa học tại Đại học London (UCL), Anh, thiết lập Máy dò Xenon Lớn Dưới lòng đất (LUX) trị giá 9,2 triệu USD bên dưới một mỏ vàng cũ thuộc tiểu bang South Dakota, Mỹ.
LUX nằm ở độ sâu khoảng 1,6 km. Nó được đặt trong một bể chứa hơn 270.000 lít nước với độ tinh khiết cao để ngăn chặn tia vũ trụ và các bức xạ khác ảnh hưởng đến kết quả đo đạc.
Máy dò LUX có khả năng phát hiện những chớp sáng nhỏ khi vật chất tối va chạm với nguyên tử xenon. LUX tìm kiếm các hạt lớn tương tác yếu (WIMP), ứng cử viên tốt nhất cho vật chất tối. Theo lý thuyết về WIMP, hàng tỷ hạt vật chất tối ma quái đi xuyên qua cơ thể người mỗi giây.
Tháng 5/2016, sau 20 tháng chạy máy dò LUX, nhóm nghiên cứu không phát hiện thấy dấu vết của vật chất tối. Dù chưa thành công, nhưng các nhà khoa học đang lên kế hoạch tạo ra một máy dò có độ nhạy cao hơn LUX 70 lần để tiếp tục công việc tìm kiếm.
"LUX là công cụ tìm kiếm vật chất tối tốt nhất thế giới, kể từ khi nó bắt đầu hoạt động năm 2013. Trong giai đoạn từ năm 2014 – 2016, độ nhạy của thiết bị được nâng lên bốn lần so với mục tiêu dự án ban đầu. Nhưng đáng buồn là LUX không phát hiện thấy bất kỳ tín hiệu vật chất tối rõ ràng nào", Rick Gaitskell, giáo sư tại Đại học Brown, Mỹ, cho biết.
Tin tức LUX không tìm thấy dấu vết của vật chất tối được công bố tại Hội nghị quốc tế vật chất tối (IDM 2016) diễn ra tại Sheffield, Anh, hôm 21/7.

Quân đội Mỹ sắp ứng dụng công nghệ sóng não điều khiển robot

Điều khiển robot bằng suy nghĩ vốn chỉ xuất hiện trong các bộ phim khoa học viễn tưởng nay đã trở thành sự thật và có thể sẽ sớm được ứng dụng trong quân đội Mỹ.

quan-doi-my-sap-ung-dung-cong-nghe-song-nao-dieu-khien-robot
Mũ đội đầu với 128 điện cực đọc sóng não sẽ truyền mệnh lệnh tới máy tính. Ảnh:Huffington Post
Theo Huffington Post, suốt hai năm qua, các nhà nghiên cứu về định hướng và điều khiển robot tại đại học bang Arizona đã làm việc với quân đội Mỹ về lĩnh vực ứng dụng điều khiển robot bằng suy nghĩ trên các thiết bị bay không người lái như trong bộ phim khoa học viễn tưởng Oblivion.
Công nghệ này hiện đã phát triển vượt bậc, cho phép một người có thể kiểm soát được nhiều thiết bị bay không người lái. Mục tiêu của các nhà khoa học là đưa ra giải pháp cho một người có thể dùng suy nghĩ để điều khiển một phi đội máy bay không người lái và thực hiện những mệnh lệnh phức tạp.
Trên thế giới hiện có nhiều nhóm nghiên cứu về điều khiển thiết bị bay bằng sóng não. Năm ngoái, các nhà nghiên cứu từ Bồ Đào Nha đã thực hiện quá trình cất cánh, bay, và các động tác phức tạp trên không thông qua suy nghĩ của người điều khiển.
Thiết bị điều khiển phi đội máy bay không người lái của nhóm nghiên cứu thuộc đại học Arizona có dạng mũ đội đầu với 128 điện cực đọc sóng não và truyền tới máy tính. Máy tính sẽ phân tích và đưa tín hiệu điều khiển tới các máy bay.
quan-doi-my-sap-ung-dung-cong-nghe-song-nao-dieu-khien-robot-1
Thiết bị bay không người lái được điều khiển cùng lúc tại Đại học Arizona. Ảnh:Đại học bang Arizona.
"Một trong những lĩnh vực mới mà chúng tôi đang khám phá là làm thế nào để bạn có thể thu hẹp khoảng cách giữa con người và robot, đặc biệt với nhiều robot", giáo sư Panagiotis Artemiadis, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
"Chúng tôi tin rằng công nghệ này có thể được sử dụng trong quân đội trong vòng 5-10 năm tới", Artemiadis khẳng định.
Tuy nhiên, ngoài mục đích quân sự, công nghệ này còn có nhiều ứng dụng. Các robot thường được dùng trong các nhiệm vụ gây nguy hiểm cho con người, các nhiệm vụ tìm kiếm cứu hộ, hay tiếp cận các khu vực thảm họa, thăm dò môi trường.
quan-doi-my-sap-ung-dung-cong-nghe-song-nao-dieu-khien-robot-2
 Con người và thiết bị bay không người lái trong phim khoa học viễn tưởng Oblivion. Ảnh: Colorado-cat.ru.

Thứ Ba, 31 tháng 5, 2016

Kangaroo làm vỡ ngực người phụ nữ đạp xe

Một phụ nữ ở phía nam Australia phải phẫu thuật để thay túi ngực bị vỡ sau tai nạn hy hữu trong lúc đạp xe cùng người bạn.
kangaroo-lam-vo-nguc-nguoi-phu-nu-dap-xe
Cú nhảy của con kangaroo khiến một người phụ nữ ở phía nam Australia bị vỡ túi ngực. Ảnh minh họa: Thinkstock.
Theo News.com.au, tai nạn xảy ra khi Sharon Heinrich, 45 tuổi và người bạn tên Helen Salter, 47 tuổi, đạp xe cùng nhau trên tuyến đường dành cho du khách ở khu vực trồng nho tại thung lũng Clare vào tuần trước. Họ bất ngờ trông thấy một con kangaroo lớn đứng ở vệ đường.
Khi họ đến gần, con kangaroo lao qua đường và nhảy lên người Heindrich. Chân sau của nó đạp trúng người cô. Sau đó, con vật lại bật lên từ trên lưng Salter. Cú nhảy của con kangaroo khiến cả hai ngã khỏi xe, trong khi con vật tiếp tục di chuyển và không bị bất kỳ thương tích nào.
kangaroo-lam-vo-nguc-nguoi-phu-nu-dap-xe-1
Sharon Heinrich trong phòng chờ phẫu thuật thay túi ngực. Ảnh: AAP.
"Tôi thoáng trông thấy con kangaroo ở rìa đường. Tôi vừa nghĩ ‘nó thật dễ thương’ thì con vật nhảy lên người tôi và dùng tôi làm bệ nhảy tiếp lên người bạn tôi. Chúng tôi văng xa khoảng 1,5 mét khi va vào nó. Tôi nằm sấp trên mặt đất và không thể thở bình thường suốt 10 phút", Heinrich kể lại.
Heinrich bị gãy ba chiếc xương sườn và phải phẫu thuật vào tuần này để thay túi ngực bị hỏng sau cú va đập. Trong khi đó, Slater bị chấn động não và trẹo cổ. Cả hai làm việc ở một nhà dưỡng lão ở thị trấn Clare và từng bắt gặp kangaroo trong khu vực nhiều lần trước đây.

Điều gì xảy ra khi Mặt Trăng đột ngột nổ tung

Nếu Mặt Trăng đột ngột va chạm với một hành tinh mồ côi thì bầu trời sẽ trắng xóa, Trái Đất phải hứng chịu các đợt mưa thiên thạch từ mảnh vụn vụ nổ.
dieu-gi-xay-ra-khi-mat-trang-dot-ngot-no-tung
Minh họa hành tinh mồ côi của NASA. Ảnh: NASA/JPL-Caltech
Hành tinh mồ côi là các hành tinh trôi nổi trong vũ trụ, không bị ràng buộc về mặt hấp dẫn với bất kỳ hệ sao nào, theo Daniel Freeman, cử nhân ngành Vật lý tại đại học UC Berkeley.
Chúng có thể vút qua và va chạm, tiêu diệt Mặt Trăng. Theo tính toán hiện nay, số lượng các hành tinh này rất nhiều, theo tỉ lệ cứ một ngôi sao có 100.000 hành tinh mồ côi, theo Business Insider.
Khi Mặt Trăng bị phá hủy, nó sẽ bị vỡ thành các mảnh thiên thạch và kim loại lớn ở gần Trái Đất. Các mảnh lớn này lại có thể va chạm với nhau tạo ra các mảnh nhỏ hơn, như những gì được mô tả trong cuốn sách khoa học viễn tưởng Seveneves của tác giả Neal Stephenson, xuất bản vào năm 2015.
Cùng với các nhà khoa học trên khắp thế giới, theo nhà thiên văn học nổi tiếng Dubois Jerome Xavier Harris, một nhân vật trong cuốn sách, các mảnh vỡ của Mặt Trăng sẽ liên tục va chạm và tạo ra các mảnh ngày càng nhỏ và làm tăng khả năng va chạm.
Đây là một kịch bản được các nhà vật lý gọi là hiệu ứng Kessler. Đây cũng là nguyên nhân mà một số nhà khoa học lo ngại rằng sự tích tụ của rác không gian bao quanh Trái Đất có thể trở nên nghiêm trọng tới mức không thể phóng vệ tinh hay tên lửa lên quỹ đạo nữa, cô lập Trái Đất khỏi vũ trụ.
Dubois tính toán rằng khoảng hai năm sau khi Mặt Trăng bị phá hủy, bầu trời sẽ bị phủ đầy bởi vật chất của Mặt Trăng. Chúng sẽ tạo thành một lớp mây dày bao quanh Trái Đất. Dubois gọi hiện tượng này là "bầu trời trắng xóa".
Nhà vật lý hành tinh Erik Asphaug, người nghiên cứu các va chạm khổng lồ giữa các mặt trăng và hành tinh cho rằng, tùy thuộc vào điều kiện khi Mặt Trăng bị phá hủy, rất có khả năng những mảnh vỡ của nó sẽ tạo thành một vòng xuyến (giống hình bánh vòng donut) bao quanh Trái Đất. Những mảnh lớn có thể sẽ bị hút vào Trái Đất bởi thủy triều và bị kéo bởi sự cộng hưởng hấp dẫn từ vật chất tạo nên vòng xuyến.
dieu-gi-xay-ra-khi-mat-trang-dot-ngot-no-tung-1
Các mảnh vỡ từ Mặt Trăng có thể gây ra những vụ nổ trên Trái Đất. Ảnh:Shutterstock
Freeman sử dụng máy tính để mô phỏng chính xác kịch bản mà Stephenson đã tưởng tượng ra. Ông cho rằng "bầu trời trắng xóa" sẽ xảy ra sớm hơn dự đoán của Stephenson, nhưng cũng lưu ý rằng kịch bản này "về lý thuyết hoàn toàn có thể xảy ra".
Sau đó, mọi thứ sẽ rơi xuống Trái Đất, tạo thành những cơn mưa đất đá.
"Đó sẽ là một cuộc oanh tạc bằng thiên thạch tới Trái Đất giống như những gì xảy ra vào thời điểm mới hình thành hệ Mặt Trời", Dubois giải thích. Cuộc oanh tạc này sẽ kéo dài trong khoảng 5.000 đến 10.000 năm, tạo ra lượng nhiệt đủ để làm bốc hơi hết các đại dương. Kịch bản này hoàn toàn có thể thành sự thật.
Đây là mô phỏng của Freeman về hiện tượng này, với Trái Đất là chấm to màu xanh dương và các mảnh vụn Mặt Trăng là các chấm nhiều màu sắc nhỏ hơn. Theo ông, không cần phải toàn bộ Mặt Trăng mới gây ra cơn mưa hủy diệt Trái Đất.
"Quãng thời gian 10.000 năm của cơn mưa thiên thạch này hoàn toàn có thể xảy ra", Freeman nói.
Asphaug cũng đồng tình với ý kiến này, dù không ước tính khoảng thời gian.
Trong cuốn tiểu thuyết của Stephenson, con người phải tránh thảm họa bằng cách di cư lên không gian trong hàng ngàn năm. Đây là ý tưởng được nhiều người cho là cần thiết, trong đó có cả nhà vật lý Stephen Hawking và Elon Musk, Giám đốc điều hành của SpaceX, công ty chuyên về các dự án vũ trụ.
Họ cho rằng con người cần có các phương án để đưa mình ra khỏi hành tinh này trong trường hợp không thể sống được trên đó nữa. Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan nghiên cứu dự án phòng thủ tiên tiến (DARPA) đã có các chương trình nghiên cứu 100 năm, cố gắng tìm cách chế tạo một con tàu vũ trụ có thể làm nơi ở cho một nhóm người trong nhiều thế kỷ trong cuộc hành trình giữa các vì sao, tìm nơi ở mới.

Thứ Sáu, 8 tháng 4, 2016

Siêu hố đen lớn gấp 17 tỷ lần Mặt Trời

Ẩn mình ở trung tâm của dải thiên hà hình elip khá bình thường NGC 1600 là một hố đen có khối lượng bằng 17 tỷ Mặt Trời gộp lại.
sieu-ho-den-lon-gap-17-ty-lan-mat-troi
Hố đen siêu lớn được phát hiện ở trung tâm của thiên hà NGC 1600 tương đối nhỏ. Ảnh minh họa: Youtube.
Theo International Business Times, các nhà nghiên cứu phát hiện siêu hố đen thông qua quan sát từ Kính viễn vọng Vũ trụ Hubble. Hố đen này khiến nhóm nghiên cứu hết sức bất ngờ bởi trước đây, vật thể quy mô như vậy chỉ được tìm tìm thấy ở những thiên hà lớn nhất trong vũ trụ. Kết quả phát hiện được công bố đầu tháng 4 trên tạp chí Nature.
Dải Ngân Hà của chúng ta cũng là ngôi nhà của siêu hố đen mang tên Sagittarius A*. Tuy nhiên, với khối lượng lớn gấp 4 triệu lần Mặt Trời, nó rất nhỏ bé khi so sánh với siêu hố đen của NGC 1600. NGC 1600 là thiên hà hình elip nằm trong nhóm 20 thiên hà tương đối nhỏ. Các phép đo trước đây dựa trên Kính viễn vọng Vũ trụ Hubble chỉ ra có mối liên quan giữa khối lượng của cụm sao dày đặc tại trung tâm và khối lượng hố đen.
Theo tính toán của nhóm nghiên cứu ở Viện Vật lý Vũ trụ Max Planck và Đại học California, Berkeley, hố đen ở trung tâm của NGC 1600 nặng gấp 17 tỷ lần Mặt Trời. "Chúng tôi rất bất ngờ khi hố đen của NGC 1600 lớn hơn 10 lần do với ước tính từ khối lượng thiên hà này", Jens Thomas, người đứng đầu nhóm nghiên cứu, cho biết.
Do kích thước và sự tách biệt của NGC 1600, các nhà nghiên cứu tin rằng siêu hố đen lớn dần qua nhiều lần sáp nhập. Nó có thể từng hợp nhất với siêu hố đen thuộc một thiên hà khác. Ngoài ra, siêu hố đen vẫn hoạt động nếu nó ăn sao và vật chất từ các thiên hà khác để đạt tới kích thước hiện nay.
Nhóm nghiên cứu tìm thấy siêu hố đen từ hoạt động ăn sao của nó. Những ngôi sao cách thiên hà 3.000 năm ánh sáng thể hiện giống như từng có nhiều sao hơn ngày nay. Điều này cho thấy các sao phun ra từ trung tâm của NGC 1600 do vụ sáp nhập giữa hai siêu hố đen.
Với phát hiện này, các nhà nghiên cứu suy đoán còn nhiều siêu hố đen khác ở những cụm thiên hà cỡ trung bình. "Chúng tôi ước tính những nhóm thiên hà nhỏ có số lượng hố đen nhiều hơn 50 lần so với các cụm lớn dày đặc", nhà thiên văn Chung-Pei Ma ở Đại học California, Berkely, nói.

5 quan niệm sai lầm phổ biến về Trái Đất

Nhiều người tin Sahara là sa mạc lớn nhất thế giới, Trái Đất có dạng hình cầu, và Everest là ngọn núi cao nhất hành tinh, nhưng thực tế không phải như vậy.
Theo Business Insider, Trái Đất luôn ẩn chứa những điều bí ẩn đối với con người. Nhiều "sự thật" về Trái Đất mà chúng ta biết không hoàn toàn chính xác.
5-quan-niem-sai-lam-pho-bien-ve-trai-dat
Chúng ta có thể đặt quả trứng cân bằng trên tay vào mọi thời điểm trong năm. Ảnh:Tech Insider.
Sahara là sa mạc lớn nhất thế giới
Sa mạc không hẳn phải nóng và nhiều cát mà chỉ cần khô hạn và khắc nghiệt. Dựa trên tiêu chí trên, Sahara không phải là sa mạc lớn nhất thế giới. Danh hiệu này thuộc về Nam Cực.
Khí hậu của Nam Cực rất lạnh với lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 50mm, khiến rất ít sinh vật sống được. Diện tích của Nam Cực là 14 triệu km2, trong khi đó sa mạc Sahara chỉ đạt 9 triệu km2.
Đặt quả trứng đứng thẳng vào thời điểm xuân phân
Theo quan niệm của nhiều người phương Tây, chúng ta có thể dễ dàng đặt quả trứng đứng thẳng vào thời điểm xuân phân (khoảng 20 - 21/3 dương lịch). Vì xuân phân có độ dài ngày và đêm bằng nhau nên một số người cho rằng, ngày hôm đó có sự cân bằng lực hấp dẫn giữa Trái Đất và Mặt Trời. Nếu một người đặt được quả trứng đứng cân bằng trên tay, người đó sẽ gặp nhiều may mắn.
Về góc độ vật lý, vật thể nào cũng có một điểm trọng tâm, nếu trọng tâm rơi vào chân đế (điểm tiếp xúc giữa vật và mặt phẳng) theo phương thẳng đứng thì vật cân bằng. Khi dùng ngón tay giữ quả trứng, nếu điều chỉnh trọng tâm quả trứng rơi vào chân đế, quả trứng sẽ đứng thẳng. Chúng ta có thể làm điều này mọi ngày trong năm, chỉ cần vỏ trứng có kết cấu chắc chắn và giữ bàn tay ổn định.
Đỉnh Everest là đỉnh núi cao nhất thế giới
Đỉnh núi Everest cao 8.848 m là đỉnh núi cao nhất thế giới so với mực nước biển. Nhưng nếu tính độ cao từ chân đến đỉnh núi thì Mauna Kea ở Hawaii, Mỹ mới là đỉnh núi cao nhất thế giới, với tổng chiều cao 10.200 m (phần chìm dưới đáy biển là 6.100 m).
Trái Đất là hình cầu hoàn hảo
Trái Đất không phải hình cầu hoàn hảo mà có dạng ellipsoid, dẹt ở hai cực và phình ra tại khu vực xích đạo. Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng ấm lên toàn cầu và băng tan chảy đang khiến Trái Đất phình ra to hơn.
Người thời xưa tin Trái Đất là một mặt phẳng
Không phải đa số người thời xưa đều tin vào quan niệm Trái Đất là một mặt phẳng. Pythagoras, sống ở thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên, là người đầu tiên cho rằng Trái Đất hình cầu. Thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên, Aristotle cũng đồng ý với quan điểm này. Aristotle quan sát thấy các chòm sao phía nam sẽ ở vị trí cao hơn trên bầu trời khi một người di chuyển về hướng nam. Ông cũng nhấn mạnh, khi xảy ra hiện tượng nguyệt thực, bóng của Trái Đất hình tròn.

Thứ Sáu, 8 tháng 1, 2016

Cách lấy lại thông tin từ bên trong hố đen

Bí ẩn về trạng thái vật chất của hố đen sắp được khám phá khi các nhà vật lý Mỹ tìm ra cách để lấy được thông tin từ bên trong những hố đen này.

cach-lay-lai-thong-tin-tu-ben-trong-ho-den
Bức xạ xung quanh một hố đen và đường chân trời sự kiện. Ảnh: NASA.
Lực hấp dẫn bên trong một hố đen mạnh đến nỗi ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát khỏi, và theo lý thuyết vật lý, các hạt lượng tử đi vào bên trong hố đen không thể thoát ra. Điều này làm cho các nhà khoa học không thể dự đoán chính xác sự tiến hóa của hố đen cũng như những gì đang thực sự xảy ra bên trong nó.
Thuyết vật lý lượng tử cho rằng các thông tin về vũ trụ không biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa thể giải đáp điều gì đã xảy ra với thông tin trong hố đen.
Theo Science Alert, bằng cách sử dụng một kỹ thuật tương tự như dịch chuyển lượng tử, các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ California (Caltech) có thể ghi lại thông tin về một đơn vị lượng tử (qubit) trong hố đen. Nếu có đủ các phép đo và quan sát trên hố đen, các nhà khoa học hoàn toàn có thể xác định trạng thái của qubit này. Dù thông tin này không nhiều, nó đánh dấu một khởi đầu triển vọng trước khi thu được nhiều dữ liệu hơn.
Kết quả này dựa trên lý thuyết của Stephen Hawking về bức xạ hố đen. Một hố đen bức xạ và dần bốc hơi, đồng thời kích thước của nó sẽ co lại. Trước đó, các nhà khoa học tin rằng hiện tượng này đơn thuần chỉ là bức xạ nhiệt. Tuy nhiên, một ý tưởng gần đây cho rằng bức xạ này có chứa thông tin về nội dung của hố đen. Nếu giả thuyết mới là đúng, thông tin về mỗi hạt rơi vào hố đen có thể được đo lường thông qua một hạt liên kết ở phía bên kia của chân trời sự kiện, ranh giới của hố đen.
Giống như phần nhiều các công trình nghiên cứu về hố đen khác, phát hiện mới chỉ là một giả thuyết ở thời điểm hiện nay, nhưng nó cung cấp nền tảng cho các thí nghiệm giúp chúng ta hiểu thêm về hố đen.
"Đó có thể là thông tin được lưu giữ trong trạng thái còn sót lại của bức xạ Hawking, dù rất khó để phân biệt nó với một trạng thái nhiệt", nhà nghiên cứu Aidan Chatwin cho biết. "Trong những trường hợp hữu hạn và đặc biệt, bạn có thể ném một qubit vào hố đen và sau đó khôi phục lại trạng thái của nó, cùng với các thông tin mà nó mang theo".

Vũ điệu gợi tình của loài khủng long ăn thịt

Những con khủng long chân thú ăn thịt thống trị mặt đất cách đây 100 triệu năm thực hiện vũ điệu ghép đôi đặc biệt để thu hút bạn tình.

vu-dieu-goi-tinh-cua-loai-khung-long-an-thit
Khủng long chân thú thực hiện vũ điệu thu hút bạn tình trước khi giao phối. Ảnh:Xing Lida & Yujiang Han.
Theo International Business Times, những dấu vết khổng lồ trên bãi đá trầm tích ở Dakota, Mỹ, có niên đại từ kỷ Phấn trắng (66 - 145 triệu năm trước) rất giống các vũ điệu ghép đôi ở loài chim hiện đại. Hơn 60 vết chân - một số to bằng bồn tắm - nằm rải rác ở các khu vực, có nơi rộng tới 750 m2. Chúng tạo thành hai vệt lõm nằm song song và những vệt rõ nét nhất được ngăn cách bởi một luống đất nhô lên ở chính giữa.
Những vết chân trông tương tự như tác phẩm của loài chim hải âu cổ rụt Đại Tây Dương và đà điểu trong mùa giao phối. Con đực thuộc các loài này thường kéo lê chân trên mặt đất (một kỹ thuật xây tổ) nhằm thể hiện chúng là bạn tình tốt. Nơi chúng thực hiện điệu nhảy được gọi là vũ đài.
Các nhà khoa học từng phát hiện nhiều hình thức thu hút bạn tình khác nhau ở khủng long như mào rực rỡ trên đầu, sừng, diềm lông. Một nghiên cứu vào năm 2013 chỉ ra khủng long lắc lông đuôi để thu hút con cái.
Trong công bố hôm qua trên tạp chí Scientific Reports, Martin Lockley và đồng nghiệp ở Đại học Colorado, Denver, Mỹ, tìm thấy nhiều khu vực lưu lại vết tích của khủng long với những vệt kéo lê chân lớn. Giả thuyết khủng long nhảy để tìm bạn giao phối trước đó chỉ dựa trên suy đoán khi so sánh với hành vi của loài chim hiện đại. Những vệt kéo lê chân là bằng chứng xác thực đầu tiên về hành vi này.
Theo Lockley, những con đực là vũ công chính, tương tự loài chim hiện đại, cho thấy hành vi này gần như không thay đổi trong suốt 100 triệu năm. Các nhà nghiên cứu tin rằng khu vực làm tổ của khủng long nằm gần vũ đài.
Ngoài ra, vũ đài có thể được sử dụng bởi nhiều loài khủng long chân thú khác nhau. Một số vết chân chắc chắn thuộc về Acrocanthosaurus, loài khủng long lớn dài hơn 8 m. Nhưng các vệt kéo lê chân có kích thước khác biệt và nhiều khả năng do một số loài để lại.
 
 
Blogger Templates